Fintech | 3 sene önce

Fintech Sektörü Büyüyor

shutterstock_170817323

Risklerin, bölgesel dengesizliklerin ve sermaye çıkışı baskılarının birer vakıa haline geldiği bir ortamda Türkiye 2015 yılında %4 büyüme oranını yakalamayı başardı. Söz konusu büyümenin ardındaki faktörlerden birinin tüketim  artan satınalma gücü ile genç ve dinamik demografik yapının olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. 79 milyonluk ülkede ortalama yaş 29 ve anketlere göre 46 milyon aktif internet kullanıcısı, 42 milyon sosyal medya hesabı, 71 milyon mobil bağlantı ve 36 milyon mobil kullanıcı bulunuyor. Aslında sayılar hikayeyi net bir şekilde ortaya koyuyor.

 

Pek çoklarına göre, ülke dijital bir yükseliş yaşıyor. Bilişim sektörü her yıl çift rakamlarda büyüyor ve şimdiden 34 milyar Dolara ulaşmış vaziyette. Ülke çapındaki 48 teknoparkta yaklaşık 3500 teknoloji şirketi faaliyet gösteriyor.

 

E-ticaret platformları 2014 yılında %35 büyüyerek toplamda 6.5 milyar Avro satış hasılatı yarattı.  Tutarın büyüklüğüne rağmen perakende sektörü cirosunun yalnızca %1.6’sının online alışveriş sitelerinden geldiğini, bu rakamın Avrupa Birliği ortalamasının %5’in üzerinde olduğunu ve Türkiye’deki e-ticaret işlemlerinin hala önemli bir büyüme patikasının olduğunu hatırda tutmakta yarar var. Ebay’in 2011’de gittigidiyor.com’u 217 milyon Dolara ve Berlin merkezli Delivery Hero’nun yemeksepeti.com’u 2015’te 589 milyon Dolara satın alması bu potansiyele işaret ediyor. Kore merkezli SK Holding’in Doğuş Grubu ile bir kaç yıl önce birlikte kurduğu n11.com’un açıkladığı sonuçlara göre 2015 yılında 300 milyon Avro’luk satış bu platform üzerinde gerçekleşti.

 

Online alış veriş platformlarının neden olduğu önemli sonuçlardan biri tüketici ödeme alışkanlıklarındaki değişiklik olarak öne çıkıyor. Büyük ölçekli yatırımlara ve pazarlama faaliyetlerine rağmen, banka müşterilerinin internet bankacılığına yönelmesini sağlamak pek kolay olmadı ve oldukça uzun zaman aldı. Mobil bankacılıkta ve ödeme sistemlerinde ise  durum farklı gözüküyor. ING Bankın yaptığı bir ankete göre Türkiye’deki mobil telefon sahiplerinin %65’i mobil bankacılıktan yararlanıyor. E-ticaret portallarındaki her iki satın almadan biri mobil cihazlarla yapılıyor.. Bu, Amerika, İngiltere ve Avrupa’nın kalanından daha yüksek bir oran. Ülkenin genç ve dinamik tüketici demografiği (ya da millennial kitle) geleneksel alışveriş ve ödeme paradigmasını değiştiriyor.

 

Finansal hizmetler sektörü hızlı değişim gösteren bu manzaradan payını alıyor. Yaklaşık onbeş yıl önce yaşanan kriz Türk bankacılara önemli tecrübeler öğretmiş görünüyor. Bankaların inovasyona ve teknolojiye yönelik yatırımları rekabetçilik ve müşteri memnuniyeti açısından fark yaratıyor. Mobil bankacılığın toplam bankacılık işlemlerinin %18’ine ulaşmış olması uzmanlar açısından kuvvetli bir gösterge. Veri yönetimi ve operasyonlardaki entegre teknolojiler sayesinde bireysel ve kurumsal bankacılık kalitesinin yüksek olduğu gözleniyor. Yenilikçi yatırımlar ve fintech girişimleri açısından bankalar başı çekiyor. Finansbank’ın enpara.com ve BNP Paribas’ın cepteteb uygulamaları ödemelerde, ATM’lerden kartsız nakit çekişlerinde ve online ödemelerde düşük maliyetli ve kullanıcı dostu hizmetler sunuyor. Garanti’nin yenilikçi ödeme operasyonları, yakın zamanda bankanın hakim ortağı haline gelen BBVA tarafından da benimsenmiş gözüküyor. Denizbank ise 2012’de Facebook üzerinden hayata geçirdiği bankacılık uygulaması ile dünyada bir ilke imza atmış durumda.

 

Kredi kartı sayısı son on yılda iki katına çıkarak 58 milyona ulaştı. Debit kartlarının sayısı ise daha büyük bir oranda artarak 112 milyonu buldu. Yalnızca birkaç yıl önce Türkiye İngiltere’yi geçerek Visa Avrupa’nın en büyük kart piyasası durumuna geldi. 2004 yılında başlayan temassız kart ödemeleri bugün 200.000 civarındaki POS terminali ile ülke toplamının %8’ine ulaşmış durumda.

 

Bankalararası Kart Merkezi ülkedeki ödemeler üzerinde daha fazla kontrol yeteneği sağlayacak olan TROY isimli yeni bir yerel ödeme sistemini geliştirdi. Pozitron, Monitise ve Cardtek gibi fintech girişimleri bankacılık altyapıları ile güç kazanıyor. BKM Express, 3Pay, ininal, Moka ve diğer girişimler dijital cüzdan çözümleri ile müşterilere ulaşıyor. Bu arada bazı fintech şirketlerinin sınırları aştığı görülüyor. İstanbul merkezli iYzico Tahran merkezli ödeme sistemleri şirketi Pecco ile bir anlaşma imzaladı ve İran’da hizmet veren ilk yabancı ödeme teknolojileri şirketi oldu.

 

Sermaye piyasalarını düzenleyen yeni bir kanunun çıkarılmasıyla, ürün ve piyasa çeşitliliğinin desteklenmesine ilişkin önemli bir adım atıldı. Borsa İstanbul’un Nasdaq teknolojilerini kullanmaya başlaması piyasalardaki işlemlerin sofistike hale gelmesini sağlayan mühim bir atılım olarak değerlendirilebilir. Algoritmik ve yüksek frekanslı işlemlerin kullanılmaya başlaması ile pay piyasalarındaki likiditenin ve derinliğin gelişmeye başladığına tanıklık edeceğizSöz konusu gelişim trendi sektörde faaliyet gösteren hizmet sunucuları açısından da bir alan açacaktır. Hali hazırda veri dağıtım alanında Reuters ve Bloomberg gibi küresel devleri geride bırakarak pazarın üçte ikisine hakim olan Matriks önemli bir isim olarak belirtilebilir. Tradesoft ve Rasyonet gibi diğer şirketler de sermaye piyasası teknolojilerinde öne çıkan isimler olarak gözüküyor.

 

Devlet piyasaları liberalleştirip, düzenleyici kuralları hafifleterek ve yeni girişimleri teşvik ederek teknoloji ve finansal altyapının gelişimine katkıda bulunuyor. Ülke çapındaki 48 teknoparkta faaliyet gösteren şirketler vergi istisnalarından, sosyal güvenlik primi desteklerinden ve proje hibelerinden faydalanıyor. Melek yatırımcılar ve girişim sermayesi şirketleri tarafından yapılan yatırımlarda vergi avantajları sunuluyor.. Hazine Müsterşarlığı ile TOBB arasında imzalanan mutabakat ile yeni girişimlere yönelik finansman imkanlarını geliştirecek bir fon kurulması kararlaştırıldı. Söz konusu girişimler ve teşvikler sayesinde fintech girişimleri için çok daha elverişli bir finansman ortamının oluştuğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

 

Türkiye yeni girişimler ve büyüyen işletmeler açısından önemli bir pazar haline dönüşmüş durumda. Söz konusu dönüşümde fintech girşimlerinin önümüzdeki dönemde daha fazla rol oynacağını söylemek yanlış olmayacaktır.

 

*Yukarıdaki metin https://www.linkedin.com/pulse/turkeys-fintech-industry-muscles-up-mustafa-baltaci adresindeki yazara ait blog’dan kısaltılarak ve tercüme edilerek alıntılanmıştır.